Kliknij, aby przeczytać pierwszą część historii

Kliknij, aby przeczytać drugą część historii

Kliknij, aby przeczytać trzecią część historii

Kliknij, aby przeczytać czwartą część historii

Kliknij, aby przeczytać piątą część historii

Kliknij, aby przeczytać szóstą część historii

Kliknij, aby przeczytać siódmą część historii

Dzisiejszą część historii znów potraktujemy nieco bardziej teoretycznie. Opowiadaliśmy już sobie o tym, czym są hiperglikemia i hipoglikemia (tak, wiemy już, że hipoglikemia nie ma związku z końmi), a także mamy już choćby ogólne pojęcie o tym, co grozi pacjentowi z cukrzycą, jeśli jego glikemia będzie przez długi czas utrzymywać się w zakresie hiperglikemii.

Ale porozmawiajmy o tym, jak w ogóle można mierzyć długoterminowy stopień wyrównania cukrzycy. Oczywiście wiemy już, że każdy pacjent jest wyposażony w glukometr, za pomocą którego wielokrotnie w ciągu dnia nakłuwa palec i mierzy poziom glikemii. Na tej podstawie dobiera potem ilość insuliny i jedzenia, a właściwie ilość węglowodanów w pożywieniu, i powinien dążyć do wyrównania jak najbliższego poziomowi zdrowego człowieka.

W naszej krwi krąży dość dużo substancji. Ze szkoły wielu z nas z pewnością pamięta, że krew natlenia się w płucach. Ów tlen – O2 – wiąże się nie tylko z siecią komórkową jednego z rodzimych operatorów, ale we krwi przede wszystkim z substancją nazywaną hemoglobiną, czyli czerwonym barwnikiem krwi. Hemoglobina znajduje się w czerwonych krwinkach (erytrocytach). Oprócz tlenu potrafi wiązać również dwutlenek węgla, który z kolei przenosi w przeciwnym kierunku.

Hemoglobina składa się z dwóch składników – hemu i globiny – stąd ta nazwa. Część hemowa (o dość skomplikowanym wzorze chemicznym) zawiera żelazo, globina jest białkiem.

Hemoglobina, oprócz wiązania tlenu i dwutlenku węgla, potrafi też reagować z innymi substancjami we krwi. W przypadku cukrzycy bardzo pomocna jest tzw. glikacja hemoglobiny. Białkowa część łańcucha hemoglobiny ma skłonność do wiązania glukozy. I to tym większą, im większe jest stężenie glukozy we krwi. Powstaje tzw. hemoglobina glikowana, czasem używa się też określenia hemoglobina glikozylowana, oznaczana jako HbA1c.

Dla monitorowania cukrzycy to bardzo dobra wiadomość, ponieważ czerwone krwinki (erytrocyty) odnawiają się w organizmie po trzech miesiącach. Ilość (udział procentowy) HbA1c daje więc bezpośrednią informację o glikemii w ciągu minionych trzech miesięcy.

Tę wielkość można wykorzystać do monitorowania zarówno DM1, jak i DM2. W przypadku DM1 powie nam o skutecznym lub nieskutecznym wyrównaniu za pomocą insulinowej terapii substytucyjnej, a w przypadku DM2 podpowie, jak pacjent przestrzegał zaleconej diety.

Przypominam sobie moich dziadków, którzy w starszym wieku chorowali na DM2, jednak z dietą specjalnie nie przesadzali, z wyjątkiem ostatniego tygodnia przed wizytą u diabetologa. Ten wprawdzie mierzył we krwi aktualną wartość glikemii, która z pewnością była prawidłowa, jednak wartość HbA1c pokazywała, że przez całe trzy miesiące żadnej diety nie było.

W przypadku DM1 (ale także DM2) ten wskaźnik jest bardzo ważny. Właśnie dlatego, że ryzyko późnych powikłań cukrzycy, o których już rozmawialiśmy, rośnie wraz ze wzrostem HbA1c.

Jeśli stężenie HbA1c jest niższe niż 4,5%, wiemy, że cukrzyca jest bardzo zadowalająco wyrównana, a ryzyko powikłań jest minimalne, podobnie jak długość życia nie powinna ulec drastycznemu skróceniu.

Jeżeli stężenie HbA1c wynosi od 4,5 do 6,0 %, wyrównanie jest zadowalające, choć nie tak idealne jak w poprzednim przypadku.

Stężenie powyżej 6% świadczy o niezadowalającym wyrównaniu, a ryzyko powikłań wyraźnie rośnie, podobnie jak prawdopodobieństwo skrócenia życia pacjenta.

Krótko po rozpoznaniu nasza Sárinka miała HbA1c na poziomie ponad 12%. Było to spowodowane nierozpoznanym dotąd rozwojem choroby bez wyrównania. Również z tej informacji wynika, że ta paskudna choroba rozwijała się już od dłuższej chwili. Po pierwszych trzech miesiącach leczenia HbA1c spadła do 7%, a sądząc po dzienniczku i po tym, jak nauczyliśmy się radzić sobie z chorobą, chciałbym zobaczyć kolejną wartość już w przedziale 4,5 - 6%.

(Ciąg dalszy następnym razem, znów w poniedziałek o 16:35)

To pisał RIK w czasach, gdy powstawał pierwotny blog, nie wszystkie informacje wytrzymują porównanie z obecną wiedzą.