W zasadzie w każdym regionie naszego pięknego kraju, a właściwie nawet niemal w każdym domu kulajdę robi się inaczej. Pokażę wam, jak gotuję ją ja. Moja jest inna niż ta, którą robiła babcia. Główną inspiracją jest książka kucharska Jirki Štifta, który, jak przypuszczam, nauczył się tej wersji od Zdeňka Pohlreicha, kiedy pracował pod jego kierunkiem w Alcronie. Wnioskuję tak z tego, że kiedy kiedyś spróbowałem kulajdy w Café Imperial, smakowała mniej więcej bardzo podobnie. Nie będę tu jednak przepisywał przepisu z cudzej książki kucharskiej, przez te lata to coś zapomniałem, to coś dodałem i dzisiaj robię ją tak, z głowy.

Do rondelka (no dobrze, to jest wok, nie łapcie mnie za słówka) wkładam masło do roztopienia, grubo pokrojoną cebulę, liść laurowy i ziele angielskie. Bardzo powoli sobie to pyrka, nie chodzi o przypalenie masła ani skarmelizowanie cebuli. Chodzi o to, żeby powoli zeszklić cebulę i wydobyć do tłuszczu trochę smaku z przypraw.

Potem dodajemy przesianą przez drobne sitko mąkę pszenną i mieszamy (śmiało można trzepaczką), robiąc jasną zasmażkę. Stopniowo dodajemy po małej chochelce bulionu (najlepiej z kurczaka), cały czas mieszając trzepaczką, żeby nie zrobiły się grudki. Im bardziej całość będzie rozrzedzona, tym będzie łatwiej i tym więcej można dolewać. Pomoże, jeśli bulion nie będzie gorący.

Kiedy bulion jest już wmieszany, gotujemy powoli min. 45 min. To właśnie ten krok według Jirki Štifta sprawia, że mąka porządnie się ugotuje, a lekko zagęszczona zupa będzie gładka jak aksamit. W pełni się z tym zgadzam. Oczywiście, jeśli się spieszycie, możecie skrócić ten czas i efekt będzie na przykład o 20% gorszy, co dla niektórych może być zupełnie bez znaczenia, ale moim zdaniem warto.

Jeśli odparuje wam za dużo płynu, dolejcie bulionu albo wody. Po 45 minutach przecedźcie zupę do nowego garnka przez bardzo drobne sitko. Cebula i przyprawy nie będą już potrzebne.

Na tym etapie możecie też lekko posolić i popieprzyć. Namoczone wcześniej suszone borowiki teraz odcedzacie, wody, w której się moczyły, nie potrzebujemy, jest zbyt ciemna i w tym przepisie w niczym nie pomoże. W sezonie można użyć podsmażonych świeżych borowików, ale szczerze mówiąc, trochę heretycko stwierdzę, że do bramborački i kulajdy po prostu lepiej nadają się suszone borowiki.

Dodajemy też ziemniaki pokrojone na mniejsze kawałki równej wielkości.

Gotujemy, aż ziemniaki będą miękkie w sam raz, i dodajemy ocet. Nigdy nie dodawajcie octu wcześniej, bo ocet sprawi, że ziemniaki przestaną się gotować. Jeśli dodacie ocet, a ziemniaki będą niedogotowane, takie już zostaną, choćbyście stawali na głowie. Nie ściemniam.

Następnie dodajcie cukier i wygotujcie cały ocet. Zupa musi być wyraźnie kwaśna, ze słodkim finiszem, po dodaniu śmietany będzie jeszcze lepiej, ale najlepiej najpierw dodać i wygotować ocet.

Potem powoli mieszając, dodajemy śmietanę, dosalamy, doprawiamy świeżo mielonym czarnym pieprzem i, próbując, dodajemy cukier. Magia tej zupy to totalnie aksamitna konsystencja, śmietana, która pieści język, a jednocześnie dostajecie kwaśnego kopa, który stopniowo przechodzi w słodki finisz. Kluczowe jest wyważenie kwaśnego, słodkiego i słonego smaku.

Kiedy śmietana się zagotuje, wyłączamy ogień i mieszamy z posiekanym koperkiem. Dużą ilością koperku. Najładniejsze gałązki zostawiamy do dekoracji już na talerzu.

Na talerz trafia też jajko. Z jajkami w kulajdzie jest wiele możliwości: przepiórcze, kurze, gotowane na miękko, w koszulce... wybierzcie sami.

No i to chyba wszystko, smacznego.