Kliknij, aby przeczytać pierwszą część historii
Kliknij, aby przeczytać drugą część historii
Kliknij, aby przeczytać trzecią część historii
Kliknij, aby przeczytać czwartą część historii
Kliknij, aby przeczytać piątą część historii
Kliknij, aby przeczytać szóstą część historii
Kliknij, aby przeczytać siódmą część historii
Kliknij, aby przeczytać ósmą część historii
Kliknij, aby przeczytać dziewiątą część historii
W dzisiejszej części znów zahaczymy trochę o teorię. O teorię dotyczącą tego, jak ta choroba (cukrzyca typu pierwszego) powstaje i co dalej dla nas oznacza.
Wiemy już, że chorobę wywołuje reakcja autoimmunologiczna. Przyczyna tego zaburzenia funkcji układu odpornościowego zależy od wyposażenia genetycznego, samą chorobę uruchamiają jednak czynniki zewnętrzne. Mechanizmem wyzwalającym, na temat którego spekulują lekarze, może być jakaś infekcja (świnka, różyczka, wirusy Coxsackie, cytomegalowirus), ale mogą to być również substancje chemiczne, stres lub inny czynnik. Limfocyty B zaczynają następnie wytwarzać przeciwciała przeciwko własnym komórkom beta trzustki, a limfocyty T swoim działaniem cytotoksycznym niszczą te same komórki.
Istotą zaburzenia są zmiany w głównym układzie zgodności tkankowej – układzie HLA. Geny predysponujące do tego zaburzenia stanowią część układu HLA zlokalizowanego na krótkim ramieniu 6. chromosomu. Ryzyko DM1 lub zwiększona odporność na tę chorobę są zwykle głębiej zakorzenione w całym genotypie, ale na przebieg rozwoju choroby, jak już wspomniano, wpływa wiele czynników.
Jeśli chodzi o ryzyko DM1, statystyka mówi co następuje:
populacja ogólna: 0,2 % (2 na tysiąc)
dziecko matki z DM1: 5% (Co 20. dziecko)
dziecko ojca z DM1: 7% (Mniej więcej co 14. dziecko)
dziecko dwojga rodziców z DM1: (30%, czyli szansa jedna na trzy)
rodzeństwo osoby z DM1: 5% (Co 20. dziecko)
bliźnię jednojajowe: 40%
Z punktu widzenia statystyki i epidemiologii ważne są dwa czynniki: zapadalność i chorobowość.
Zapadalność to informacja o występowaniu nowych przypadków choroby w określonym czasie, zwykle w ciągu roku.
Chorobowość to informacja o całkowitej liczbie chorych na określonym obszarze.
W Czechach dane te gromadzi Instytut Informacji i Statystyki Zdrowotnej Republiki Czeskiej. Z zebranych danych wynika jednoznaczny trend wzrostu liczby chorych.
Jeśli chodzi o DM1 u nas, szczyt zapadalności przypada na wiek między 13 a 15 lat i wynosi około 25 na 100000 mieszkańców. Czyli co 4000-ny. Występują też różnice regionalne: podczas gdy Finlandia przoduje z wynikiem 28,6 na 100000 mieszkańców, w Danii jest to np. zaledwie 14, a w takiej Japonii 0,8.
Jeśli chodzi o pacjentów dziecięcych, 2. Klinika Pediatrii Uniwersytetu Karola, 2. Wydziału Lekarskiego i Szpitala Uniwersyteckiego w Motolu prowadzi Czeski Rejestr Dzieci z Cukrzycą. Rejestr ten powstał w roku 1989 i gromadzi dane o dzieciach w wieku 0 - 14 ukończonych lat, które są opracowywane w ramach europejskiego badania EURODIAB.
Obecnie w Czechach DM1 występuje u 0,1-0,2% dzieci – szansa wynosi więc 1:500-1000.
Kolejną bardzo niepopularną statystyką, którą podają książki medyczne, w przeciwieństwie do książek dla pacjentów, jest umieralność – czyli częstość zgonów.
Umieralność w DM1 jest znacznie wyższa niż w pozostałej części populacji. Ze statystyk wynika, że mediana czasu przeżycia po postawieniu diagnozy wynosi 36 lat, a średni wiek pacjenta to 49. Powodem są przede wszystkim towarzyszące powikłania. U młodych ludzi chorujących na cukrzycę ponad 20 lat jest to głównie nefropatia cukrzycowa, u osób powyżej 40 lat zaś zgony z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Oczywiście statystyki obejmują pacjentów leczonych przed laty metodami, które z dzisiejszego punktu widzenia były jeszcze dość przedpotopowe, zamiast glukometrów sikało się nad palnikiem i tym podobne. Osobny rozdział to pacjenci odmawiający leczenia i krążący między nieprzyjmowaniem insuliny, kwasicą ketonową a pobytem w szpitalu. Kiedy Sárinka była w szpitalu po wykryciu choroby, mieliśmy zaszczyt spotkać takich upartych jak osły nastoletnich pacjentów, którzy chodzili nocą popijać sobie słodką herbatę. Tak więc i ci samobójcy są uwzględnieni w statystykach, a nadal obowiązuje zasada, że im lepsze wyrównanie cukrzycy, tym dłuższe życie i mniej powikłań.
Ostatnią rzeczą w tym rozdziale, o której powinienem opowiedzieć, jest tzw. Deklaracja z Saint Vincent. Ponieważ cukrzyca (wszystkich typów) należy do najczęstszych chorób przewlekłych zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, Światowa Organizacja Zdrowia wraz z Międzynarodową Federacją Diabetologiczną zorganizowała w roku 1989 we włoskim Saint Vincent konferencję poświęconą problematyce cukrzycy. Przedstawiciele lekarzy, naukowców i polityków uzgodnili szereg celów, które miały skłonić rządy państw do tworzenia warunków służących poprawie jakości życia pacjentów z cukrzycą oraz edukacji pacjentów i lekarzy (ponieważ choroba ta w zasadzie wpływa na wszystkie pozostałe dziedziny medycyny). Od tamtej pory podejście do pacjentów się zmieniło i widać, że główny nacisk kładzie się przede wszystkim na edukację. Co z takiej deklaracji wziął sobie do serca nasz rząd i w jaki sposób tworzy warunki dla chorych, napiszę następnym razem w rozdziale o tym, jak odwiedziła nas Kostucha.
Ciąg dalszy tradycyjnie w poniedziałek o 16:35.
To pisał RIK w czasach, gdy powstawał pierwotny blog, nie wszystkie informacje wytrzymują porównanie z obecną wiedzą.