Kliknij, aby przeczytać pierwszą część historii
Kliknij, aby przeczytać drugą część historii
Kliknij, aby przeczytać trzecią część historii
Kliknij, aby przeczytać czwartą część historii
Kliknij, aby przeczytać piątą część historii
Kliknij, aby przeczytać szóstą część historii
Kliknij, aby przeczytać siódmą część historii
Kliknij, aby przeczytać ósmą część historii
W dziewiątej części opowiem krótko o ciałach ketonowych, o tym, jak odpowiednio dopasowaliśmy Sárince dawki insuliny, a także o kilku wpadkach, które nam się przytrafiły.
O ciałach ketonowych - kwasicy ketonowej rozmawialiśmy już w pierwszej i trzeciej części historii. Także u diabetyka leczonego substytucyjnie insuliną może się zdarzyć, że organizm nagle zacznie utleniać tłuszcze i powstaną tzw. ciała ketonowe - przede wszystkim aceton. Są ku temu zasadniczo dwa powody. Pierwszy to ostry niedobór insuliny - najczęściej podczas choroby albo po spożyciu nadmiernej ilości węglowodanów, ewentualnie po zapomnieniu o zastrzyku insuliny, drugi przypadek to z kolei ostra hipoglikemia, kiedy organizm broni się przed niedoborem węglowodanów nawet przy wystarczającej ilości insuliny. Pierwszy przypadek jest oczywiście poważniejszy i diabetyk bardzo łatwo może się w nim znaleźć, co pokaże jedna z naszych wpadek.
Jeśli chodzi o insulinę, zaznaczę na wstępie, że leczymy Sárinkę już od lutego i przez te ponad pół roku zdążyliśmy się już nauczyć, czego wymaga choroba u tak małego dziecka. Pierwszy i najważniejszy wniosek, do którego doszliśmy (oprócz wielu danych z fachowej literatury), jest taki, że trzeba działać z wyprzedzeniem i starać się zmieniać złe sytuacje na lepsze.
To prawda, że w literaturze zalecają nie reagować od razu, tylko odczekać dwa, trzy dni, zobaczyć, jak będzie się rozwijać glikemia, i na tej podstawie wyciągnąć wnioski, jakie zmiany wprowadzić. Ale u małego dzieciaka tak się nie da i trzeba najpierw zdecydowanie zareagować i opanować sytuację. Jakiekolwiek wyczekiwanie prowadzi tylko do jeszcze większej hiperglikemii albo przeciwnie, do głębszej hipoglikemii.
Po kilku tygodniach zrozumieliśmy, że insulina w takim stężeniu, w jakim jest sprzedawana, jest dla nas nieodpowiednia, i poprosiliśmy pana docenta o przepisanie rozcieńczonej. Dowiedzieliśmy się jednak, że NovoNordisk nie produkuje rozcieńczonej insuliny, ale że rozcieńczy nam ją pielęgniarka. Oznacza to wprawdzie dodatkowe wyjazdy do Motola, ale nic na to nie poradzimy. Rozcieńczanie niestety nie jest banalne, ponieważ substancja używana do rozcieńczania to, o dziwo, nie sól fizjologiczna, tylko specjalny preparat, a do tego inny dla każdego z trzech rodzajów insuliny, których używamy.
Rozcieńczanie wyraźnie pomogło nam ustabilizować glikemię, bo po prostu w przypadku małej Sárinki, jeśli rano podamy np. 1,5 jednostki insuliny i okaże się to za dużo albo za mało, to dodanie lub odjęcie 0,5 jednostki (czyli najmniejszej ilości, jaką można odmierzyć strzykawką insulinową) jest oczywiście strasznie dużą albo strasznie małą dawką. Kiedy możemy regulować dawki co ćwierć jednostki, jest o wiele lepiej.
Druga sprawa jest taka, że nawet wtedy nie udawało nam się idealnie zgrać działania insuliny z jedzeniem w ciągu przedpołudnia, popołudnia i nocy, ponieważ Actrapid (insulina sześciogodzinna) działa po prostu zbyt długo. Po śniadaniu nie nadążał ze zbijaniem cukru po węglowodanach i na drugie śniadanie miała go za dużo, natomiast przed obiadem z kolei za mało.
W końcu, mimo że pan docent początkowo nam to odradzał, postanowiliśmy mieszać również te dwie insuliny. Ustalenie odpowiednich proporcji nie było banalne i wymagało jakichś dwóch tygodni ciągłego testowania, ale od tamtej pory glikemia, z bardzo sporadycznymi wyjątkami, utrzymuje się w absolutnie luksusowym (jak na dzieci) przedziale 3 - 7. W porównaniu z jeszcze niedawnymi, sporadycznymi i niewytłumaczalnymi wynikami rzędu 18 itp. to wielki luksus. Pan docent podczas niedawnej wizyty zatwierdził nasze leczenie, pochwalił i podobno nawet z pompą insulinową nie osiągnęlibyśmy lepszego wyrównania. Nie mogę się doczekać HbA1c :)
Teraz o obiecanych wpadkach, które udało nam się zaliczyć przez te pół roku. Na dziś przynajmniej pierwsza z nich.
Zapomniana insulina.
Był weekend, piękna pogoda i postanowiliśmy po południu wybrać się do ogrodu dendrologicznego. Sárinka cieszyła się na wycieczkę. Od początku choroby nigdzie daleko nie jeździliśmy, bo przede wszystkim uczyliśmy się, jak ogarnąć całe to gotowanie, insulinę itd. Teraz po raz pierwszy odważyliśmy się gdzieś wybrać. W pośpiechu spakowaliśmy cały ekwipunek, który po prostu musimy wszędzie ze sobą nosić. Podwieczorek, wszystkie insuliny, strzykawki, waciki, środek do dezynfekcji, glukometr, soczek na nagłą hipoglikemię, glukagen (zastrzyk do pierwszej pomocy w śpiączce hipoglikemicznej), wodę do picia.
W trakcie tego gorączkowego pakowania stwierdziliśmy, że przed obiadem Sárinka miała mało cukierku, glikemia wynosiła około 3, więc postanowiliśmy najpierw dać jej obiad, a insulinę dopiero po jedzeniu. (Dzisiaj już wiemy, że to nie jest konieczne i spokojnie wystarczy zrobić zastrzyk tuż przed jedzeniem, ale wtedy wciąż byliśmy na tym etapie, kiedy nie mieliśmy pewności, co się stanie, czy zje posiłek, czy zje go od razu itp.).
Potem położyliśmy Sárinkę spać (po obiedzie zawsze sobie spała), w międzyczasie przygotowaliśmy kolację i wszystko na nasz powrót, a kiedy się obudziła, ruszyliśmy do ogrodu dendrologicznego. Gdy weszliśmy do środka, odkryliśmy, że zrobili tam kącik dla dzieci i mnóstwo drabinek do wspinania itd. Przez chwilę więc się tam wspinała, zadowolona, a potem poszliśmy oglądać kwiatuszki. Kiedy przechodziliśmy obok rabaty tulipanów i narcyzów, Sárinka oznajmiła: „Ojej, jakie piękne kwiatuszki. Kocham je”. Pewnie ma wysoki cukier, pomyślałem. Zawsze kiedy miała wysoką hiperglikemię, zaczynała głośno kochać wszystkich i wszystko.
„Ile tej insuliny dałaś jej w południe?” - zapytałem partnerkę. „W południe to Ty jej dawałeś!”
chwila ciszy - uświadomiliśmy sobie, że skoro nie podaliśmy jej insuliny przed jedzeniem, bo miała niski cukier, a potem o tym zapomnieliśmy - nie podaliśmy jej wcale. Natychmiast zmierzyliśmy - 24,2 !!! Przesrane. Szybko przygotowaliśmy zastrzyk i podałem jej 2 jednostki novorapidu - najszybszego. Potem wzięliśmy Sárinkę na ręce i już nie pozwoliliśmy jej dreptać. 2 jednostki to było dużo, mówił potem docent, ale przed kolacją zaliczyła tylko małą hipkę, daliśmy jej coś do zjedzenia, najważniejsze, że zbiliśmy cukier... od razu miała też ciała ketonowe w moczu, po kilku godzinach zniknęły.
Zdarzyło nam się to przez ten czas tylko raz, ale efekt jest natychmiastowy i naprawdę daje popalić.
Kolejne historie dorzucę następnym razem, przepraszam za dzisiejsze opóźnienie, kolejna część ukaże się znów w poniedziałek, o 16:35.
Ten tekst RIK napisał w czasach powstawania pierwotnego bloga, nie wszystkie informacje wytrzymują porównanie z obecną wiedzą.